Eerder schreven we al over hoe de ondernemingsraad met weinig tot geen (extra) informatie tot een eigen mening komt. Aansluitend hierop gaan we in op hoe je deze mening omzet in invloed en hoe je gaande het traject je mening verder ontwikkelt. De nadruk ligt daarbij op twee aspecten: het voorlopige karakter van je mening en het benaderen van de juiste personen.
Invloed uitoefenen op het plan begin al in het voortraject: voor de or is het zaak tijdig de functionarissen en instanties die het voorbereidend werk doen, te benaderen en te spreken te krijgen. Breng in kaart welke organen of functionarissen betrokken zijn bij het besluitvormingsproces en stap op ze af. Overleg mondeling, dat werkt beter dan schriftelijk in dit soort situaties.
Tegelijkertijd is het zaak ook de vertegenwoordigende rol inhoud te geven. Ondernemingsraden spreken vaak met de allerbeste bedoelingen namens de medewerkers, maar plegen daarbij geen noemenswaardige ruggespraak en worden vaak, ondanks hun formele rol, niet ervaren als een werknemersvertegenwoordiging. Omdat de specifieke kennis en deskundigheid van de werkvloer en de werkers komen, moet de or daar te rade gaan.
Stel niet de gebruikelijke vraag: wat vinden jullie van de plannen van de directie, maar neem je eigen ideeën als uitgangspunt. Leg de or-mening voor aan degenen die je vertegenwoordigt, vraag hun of ze het ermee eens zijn en wat ze erin missen. Dat levert reacties op waarmee je je voordeel kunt doen in de ontwikkeling van je standpunten; je maakt je gesprekspartners bovendien meteen duidelijk dat je niet alleen namens jezelf spreekt.
Hoe je ook medezeggenschap bedrijft, altijd probeer je de ander te overtuigen van je standpunten. Daarmee veronderstel je dat je bestuurder en andere betrokkenen daar in principe toe bereid zijn. Dat betekent dat je ook zelf het gesprek niet kunt voeren vanaf onwrikbaar ingenomen stellingen. Je zult je mening moeten onderbouwen en daarbij een open oor moeten houden voor de visies van de ander. Door vanaf het eerste moment van je betrokkenheid de nadruk te leggen op het voorlopige karakter van je mening, schep je niet alleen ruimte voor aanpassingen zonder gezichtsverlies, maar nodig je ook de ander uit om te bewegen.
Bij elk thema waarop je je invloed wilt doen gelden, zul je dat op een passende manier moeten doen. De uitgangspunten blijven wel gelijk: je verzamelt steun voor je ideeën en je past deze aan op basis van voortschrijdend inzicht. Met de bestuurder leg je de afspraken vast en controleer je of de toezeggingen van anderen ook door hem gestand worden gedaan. Op deze manier werkend is het uiteindelijke advies of je besluit om al dan niet in te stemmen een hamerstuk.
