Auteur: Corné Bulkmans, arbeidshygiënist en algemeen directeur PHOV
Een hele dag achter haar aanlopen met de creditcard in de aanslag, terwijl de gedachte aan een braadworst en biertje me op de been hield. En goed oplettend, vooral om op het juiste moment te zeggen dat iets haar beeldig staat.
Eenmaal in de parkeergarage viel mij op dat er speciale parkeerplaatsen waren voor vrouwen: ruimer, dichter bij de uitgang en fel verlicht. Mijn eerste gedachte was: hoezo ruimer? Geef die plekken liever aan de Duitse kerel. Niet vanwege zijn SUV, maar omdat hij met een buikomvang groter dan die van een 8,5 maanden zwangere vrouw, meer ruimte nodig heeft om goed uit te kunnen stappen. Natuurlijk is het niet zo dat vrouwen slechter zouden kunnen parkeren. Het gaat hier om hun veiligheid. Goed verlichte en korte looplijnen verkleinen het risico op onveilige situaties. Eigenlijk een knap staaltje doordacht maatwerk.
Omgaan met 'gemiddelden' en maatwerk
Dit zette me aan het denken over ons vakgebied en hoe wij omgaan met 'gemiddelden' en maatwerk. Werkplekken en arbeidsmiddelen worden nog altijd ontworpen op basis van een gemiddelde van 80%. En die andere 20% dan? Is dat het zogenaamde 'aanvaardbare risico'’? Zo van: 1 op de 5 zoekt het maar uit?
Vrouwen krijgen dikwijls PBM uitgereikt die in de basis ontworpen zijn voor mannen. Zelfs als helm en schoenen passen, blijft het valharnas bij vrouwen klemmen op plekken waar je dat liever niet hebt (ik houd het netjes). Of wat te denken van een hogere tilnorm voor mannen? Een fitte, getrainde vrouw tilt gemakkelijker 20 kg dan een gameverslaafde, chips etende Hans die de 110 kg ziet naderen. Kortom, zolang we veiligheidsmaatregelen baseren op gemiddelden, blijven we altijd een groep missen en is de consequentie niet zo aanvaardbaar als we denken.
Kwetsbaar als uitgangspunt, of maatwerk
We hebben twee keuzes. Ofwel we nemen de meest kwetsbaren op de werkvloer als uitgangspunt en maken dit de standaard. In het geval van de Duitse parkeergarage betekent dit dat alle plekken ruim, goed bereikbaar en goed verlicht zouden moeten zijn. Of we kiezen voor maatwerk. Wat heeft déze werknemer nodig om veilig en gezond te werken? Wat past bij dit lichaam, dit werkgedrag, deze context?
De werkplek, methode en middelen horen niet te worden afgestemd op een statistiek, maar op de mens van vlees en bloed met al diens gewoonten, talenten en beperkingen. Blijven we wel met gemiddelden werken, dan zullen veel Duitse mannen alsnog geconfronteerd worden met veel te kleine parkeerplaatsen… Of dat nou zo veilig en gezond is? Oordeel zelf.
